Occasion kopen: controle-checklist

Een tweedehands auto beoordeel je in een half uur grondig — als je weet waar je moet kijken. Deze checklist loopt historie, carrosserie, techniek, proefrit en papieren na, zodat je een miskoop herkent vóór je betaalt.

Vooraf: historie checken

Gratis kentekencheck gedaan bij de RDW: apk-vervaldatum, aantal eigenaren, import en terugroepacties
Tellerstandoordeel gecontroleerd (NAP): "logisch" is een voorwaarde, niet een pluspunt
Onderhoudshistorie opgevraagd: boekjes, facturen of digitale historie bij de dealer
Bekende zwakke punten van dit model en bouwjaar opgezocht (fora, reviews, terugroepacties)
Vraagprijs vergeleken met soortgelijke advertenties qua bouwjaar, kilometerstand en uitvoering
Bezichtiging bij daglicht en droog weer afgesproken, op het adres van de verkoper

Buitenkant

Lak bekeken op kleurverschil tussen panelen en spuitnevel op rubbers — tekenen van schadeherstel
Naden en kieren tussen portieren, motorkap en klep gelijkmatig — ongelijke naden wijzen op aanrijding
Roest gezocht op wielkasten, dorpels, onderkant portieren en rond de ruiten
Banden gecontroleerd: profieldiepte (minimaal 1,6 mm wettelijk), gelijkmatige slijtage en dezelfde maat per as
Ongelijkmatige bandenslijtage genoteerd — kan wijzen op verkeerde uitlijning of ophangingsschade
Alle verlichting getest: koplampen, remlichten, knipperlichten, mistlampen, kentekenverlichting
Ruiten gecontroleerd op sterretjes en scheuren (afkeurpunt in het zicht van de bestuurder)
Onder de auto gekeken: lekkagesporen op de grond, roest aan bodem en uitlaat

Interieur

Slijtage van stuur, pook, pedalen en bestuurdersstoel vergeleken met de kilometerstand
Alle elektronica getest: ramen, spiegels, airco (moet écht koud blazen), navigatie, camera's, stoelverwarming
Contact aangezet en gecontroleerd dat alle waarschuwingslampjes even branden en daarna doven — ook het airbaglampje
Vochtplekken of muffe geur opgemerkt (tapijt, kofferbak onder de vloerplaat, reservewielruimte)
Gordels getest op oprollen en vergrendelen
Aanwezigheid gecontroleerd: reservewiel of bandenreparatieset, krik, wielsleutel, eventueel slotbouten-adapter

Onder de motorkap

Motorolie gecontroleerd: peil op niveau, geen melkachtige aanslag onder de vuldop (wijst op koppakking)
Koelvloeistof op peil en schoon — olievlekken in het reservoir zijn een alarmsignaal
Motorruimte bekeken op olielekkage, gescheurde slangen en rafelige riemen
Verdacht schone, ontvette motor genoteerd — kan een lekkage maskeren
Koude start gedaan (voel of de motorkap koud is): let op moeizaam starten, rook en tikkende geluiden
Bij distributieriem: gevraagd wanneer die vervangen is en factuur gezien
Accu bekeken op leeftijd en corrosie op de polen

Proefrit

Gecontroleerd dat je verzekerd bent tijdens de proefrit (vraag ernaar bij bedrijf of verkoper)
Minimaal 20–30 minuten gereden, inclusief stadsverkeer én snelweg
Radio uit gelaten en geluisterd naar tikken, gieren, brommen en windgeruis
Versnellingsbak getest: alle versnellingen soepel, koppeling pakt niet te hoog, automaat schakelt zonder schokken
Recht stuk gereden en gevoeld of de auto spoort en niet naar één kant trekt
Stevig geremd: auto blijft recht, geen trillend stuur of pulserende rem
Na de rit opnieuw onder de motorkap en onder de auto gekeken op verse lekkage

Papieren en afronding

Kentekenbewijs en legitimatie van de verkoper vergeleken: verkoop je met de tenaamgestelde?
Aankoopkeuring geregeld bij twijfel of bij particuliere koop
Onderhandeld met gevonden gebreken en aanstaande onderhoudsposten als argument
Koopovereenkomst opgesteld: prijs, kilometerstand, bekende gebreken, garantieafspraken
Verzekering geregeld die ingaat op de dag van overschrijving
Kenteken direct overgeschreven bij RDW-balie of erkend overschrijvingspunt en pas daarna (of gelijktijdig) betaald
Beide sleutels, boekjes en volledige onderhoudshistorie meegekregen

Tip: spreek altijd af op het woonadres van de particuliere verkoper, nooit op een parkeerplaats of langs de weg. Handelaren die zich voordoen als particulier ("mijn zwager verkoopt hem even voor me") herken je aan een verkoper die weinig over de historie van de auto weet — vraag door en loop weg als het verhaal niet klopt.

Veelgestelde vragen

Hoe controleer ik of de kilometerstand klopt?

Doe de gratis kentekencheck bij de RDW: daarin staat het NAP-oordeel "logisch" of "onlogisch" over het tellerstandverloop. Vergelijk de stand daarnaast met de onderhoudshistorie en apk-rapporten, en met de slijtage van stuur, pedalen en bestuurdersstoel. Een gladgesleten stuur bij 80.000 km is verdacht.

Is een aankoopkeuring de moeite waard?

Bijna altijd, zeker bij particuliere koop of een auto zonder volledige onderhoudshistorie. Een keuring door de ANWB of een onafhankelijke garage vindt gebreken die je zelf mist en geeft je een sterk onderhandelingsargument. Weigert de verkoper een keuring, dan is dat op zichzelf al reden om af te haken.

Heb ik garantie op een occasion?

Bij een bedrijf heb je wettelijk recht op een deugdelijk product, en BOVAG-bedrijven geven vaak aanvullende garantie. Bij een particulier koop je in principe zonder garantie; wat de verkoper mondeling toezegt telt alleen als het in de koopovereenkomst staat.

Wanneer loop ik beter weg?

Bij een onlogische tellerstand, ontbrekende of tegenstrijdige papieren, sporen van zwaar schadeherstel, een verkoper die haast maakt of geen proefrit of keuring toestaat, en bij een prijs die duidelijk te mooi is voor bouwjaar en kilometrage. Er komt altijd een andere auto.